Konjonktiva, kornea periferinden (Limbus) başlayıp göz küresi ve göz kapakları iç yüzünü kaplayan şeffaf membrana konjonktiva denir. Konjonktiva dokusunun iltihaplanmasına konjonktivit denir. Konjonktivitleri etkene göre sınıflandırırsak:
- Bakteriyel konjonktivitler,
- Viral konjonktivitler,
- Allerjik konjonktivitler,
- Kimyasal konjonktivitler, diye dört ana başlıkta toplayabiliriz.
Konjonktivitlerin belirtileri:
- Gözlerde kızarma,
- Sulanma,
- Ödem,
- Kaşıntı,
- Kemozis,
- Yanma,
- Batma,
- Çapaklanma,
Ağrı, başlıca konjonktivit belirtisi olup bunların biri veya birçoğu bir arada olabilir. Konjonktivit nedenine göre belirtilerin bir kısmı yoğunluk kazanır. Örneğin alerjik konjonktivitlerde kaşıntı ve kızarma ön planda iken, bakteriyel konjonktivitler de sekresyon ve çapaklanma ön plandadır.
Konjonktivitlerde Tanı:
İyi bir göz muayenesi ile konjonktivit tanısı kolayca konabilir. Ancak nedenini belirlemekte hastanın hikayesi, hastalığın başlama süresi ve oftalmolojik muayene çok önemlidir. Bazen birkaç konjonktivit (viral-bakteriyel, alerjik-bakteriyel…) birlikte olabilir.
Bakteriyel Konjonktivitler
Sağlıklı bir gözde bakteriyel konjonktivit nadiren görünür. Tüm organlarda olduğu gibi de konjonktivanın kendine ait savunma sistemi vardır. Ancak çeşitli nedenlerle konjonktivanın bütünlüğünün bozulduğu, immünsüpresyon, travmalar, kronik hastalıklar, alkol bağımlılığı, gözyaşı yetmezliği gibi nedenlerle bakteriyel enfeksiyon riski artar.
Gözlerde kızarma, Çapaklanma, Kemozis ve göz yaşarması en sık bulgularıdır. Hemorajiler, membaran ve pseudomembran, keratit ve lenfadenopati görülebilir.
Tedavi: Konjonktivitlerin tedavisinde topikal (damal) ilaçlar ve göz pomadlerı en sık kullanılan ilaçlardır. Nadiren sistemik ilaç tedavisi gerekir.
Viral Konjonktivitler
Viral konjonktivitler; kuzarıklık, sulanma, batma, yabanı cisim hissi, fotofobi gibi belirtilerle karekterize virüslerin neden olduğu bulaşıcı hastalıklardır. Özellikle havuzlardan, havlular, makyaj malzemeleri, gözlük gibi direk temas sağlayan aletlerle bulaşır. Özellikle el hijyeni çok önemlidir. Bu nedenle sık sık ellerin temizlenmesi hastalığın yayılmasının önlenmesinde önemlidir. Aileden bir kişiye bulaşmasını genellikle diğer bireylere bulaşması takip eder.
Tedavi: Hastalığın semptomlarına yönelik ve hastayı rahatlatıcı damlalarla tedavi yapılır. Sekonder bakyeriyel konjonktivitin önlenmesi için antibiyotikli damlalarda kullanılır.
Allerjik Konjunktivitler
Konjonktiva dış ortama açık olması nedeni ile allerjenlerle sık sık karşılaşmakta ve bu nedenle göz alerjisi sık görülmektedir. Allerjik grupta oluşan göz hastalıkları:
Allerjik konjonktivit
Vernal konjonktivit
Atopik keratokonjonktivit
a)Allerjik konjonktivit, gözlerde yanma, kaşıntı, sulanma, kızarma, ödem yanma ve batma ile seyreden bir hastalık tır. Bir kısmı bahar ve yaz aylarında ortaya çıkar ve kışın sakinler. Bir kısmı ise yıl boyu devam eder.
b)Vernal konjuktivit, Ailede allerjik hastalık hikayesi vardır ve mevsimseldir, bahar aylarında başlar ve 20’li yaşlardan sonrada sona erer. Soğuk iklimlerde pek görülmez, ılık ve kuru iklimlerde görülür.
Fotofobi, göz yaşarması, dev papiller oluşumu, hiperemi, hassasiyet, yabancı cisim hissi,punktat keratopati, korneal ülser görülebilir. Erkeklerde daha çok görülür.Nadiren 5-10 yıl sürer.
c)Atopik Keratokonjonktivit; Sistemik atopik belirtileri (rinit, astım, atopik dermetit, besin allerjisi) olanlarda görülür. Atopik hastalıklarla ilgili aile hikayesi vardır. Erişkin yaşlarda görüşür.
kaşıntı, yanma, fotofobi, göz yaşarması,punktat keratopati, korneal ülser gelişebilir. Uzun yıllar devam edebilir. Vernal keratakonjonktivitin kronik formudur.
Allerjik konjonktivitlerde tedavi: tedavide nadiren tek ilaç kullanılır. Genellikle birden çok ilaçla kontrol altına alınır.
Allerjenden kaçınma: Neden olan allerjen belli ise ondan uzak durmak.
İlaç tedavisi: Antiallerjik, kortikosteroid ve immünomodülotör ilaçlar ikili veya üçlü kombinasyonlar şeklinde kullanılır.
