En kıymetli varlığımız olan ve onlar için hertürlü fedakarlığı yapacak olmamıza rağmen; bazen ihmal, bazende bilgi eksikliği nedeni ile küçük yaşta çok rahat tedavi edebileceğimiz kusurlar gecikince kalıcı göz hastalıklarına dönüşebilmektedir.
Bunlardan en önemli ikisi erken teşhis ile çok rahat tedavi edilebilirken ileri yaşlarda tedavisi imkansız hale gelen ŞAŞILIK ve GÖZ TEMBELLİĞİ (AMBLİYOP) dir.
Bu nedenle her bebek hayatın ilk aylarında mutlaka hekim tarafından muayene edilmeli ve şaşılık, konjenital katarakt, kapak düşüklüğü ve glokom açısından değerlendirilmelidir.
ÇOCUKLARDA ŞAŞILIK
ŞAŞILIK NEDİR: Normal bir çocukta uzağa bakerken gözler birbirine paraleldir ve aynı noktaya bakar. Bunun çesitli nedenlerle bozulmasına strabismus (şaşılık) denir.
YALANCI ŞAŞILIK NEDİR: Göz kapakları, göz küresi ve epikantus nedeni ile aslında şaşı olmayan gözlerin şaşı gibi algılanmasıdır. Herhangi bir tedavi gerektirmez. İleri yaşlarda çoğunlukla kendiliğinden düzelir.
.ŞAŞILIK NEDENLERİ: Multifaktöryel bir hastalık olup; Hamilelik esnasında geçirilen hastalıklar, doğum esnasında yaşanan problemler, havale ve göze ait nedenlerle şaşılık ortaya çıkabilir.
Göze ait nedenlerle oluşan şaşılıkların bir kısmı gözlükle düzeltilebilir.
ŞAŞILIĞIN TEDAVISI
Tedavi nedene bağlı olarak hemen başlanabileceği gibi bazen bir müddet beklemek gerekebilir.
Tedavi Yöntemleri:
Gözlük: Akomodatif tip şaşılıklarda gözlük tedavi için yeterli olmaktadır. Bu gurup hastalar gözlük ile tedavi edilir. Göz tembelliği şüphesi var ise ambliyopi ile mücadele edilmelidir.
Kapama ve ortoptik: Bu tedavi yöntemleri hastanın gözünde tembellik de var ise yapılabilir.
Cerrahi (Ameliyat): Doğuştan şaşılıkların çoğunluğu akomodatif şaşılık olmayıp gözlükle düzeltilmeyen tiptedir. Bu şaşılıklar 6 ay ile 3 yaş arasında cerrahi yöntemlerle tedavi edilmelidir. 2-3 yaş civarında çıkan şaşılıklar ise genelde akomodatif şaşılık olup gözlük ile düzreltilebilir.
Travma ve felçlere bağlı şaşılıkta ise genellikle çift görme vardır.
Şaşılık Ameliyatı
Genellikle genel anestezi ile yapılr. Temel prensip güçlü olan kas gurububnu zayıflatıp, zayıf olanı güçlendirerek dengeyi sağlamaktır. Ameliyat süresi 50-60 dakika civarındadır. Erken tanı ve tedavi göz tembelliğini önler ve üç boyutlu görmeyi sağlar.
ÇOCUKLARDA KATARAKT
Konjenital (Doğuştan) katarakt: Bu katarakt genellikle anne karnında geçirilen hastalıklar, kullanılan ilaçlar, metabolik hastalıklar ve çeşitli nedenlerle gelişir. Bazen iç bir neden bulunamaz.
BELİRTİLERİ
Gözlerden birinin diğerinden farklı olması, göz bebeğinin beyaz veya donuk olması, gözde şaşılık, gözlerde titreme başlıca belirtilrtidir. İki gözde oabileceğinden şüphelenilen durumlarda göz hekimine götürülmelidir.
TEDAVİ
Tedevisi cerrahidir. Ancak kataraktın yoğunluğuna, tektaraflı veya iki taraflı olmasına göre ameliyatın ne zaman yapılacağı göz hekimi tarafından belirlenir. Bazı çocuklarda lens tamamen beyazlaşırken, bazen kısmi opaklaşma olur ve zaman içinde ilerleyebilir. Bu nedenle hastalar sıkı takip altında tutulması ve göz tembelliği gelişme riski olan hastalarda en uygun zamanda ameliyat yapılmalıdır.
Konjenital Kataraktlı çocukların %25–50’ sinde Katarakt ile birlikte göz tansiyonlarının olabileceği de unutulmamalıdır.
ÇOCUKLARDA GÖZ TEMBELLİĞİ
Zamanında tanı konulduğunda tedavisi çok kolay olmakla birlikte, genellikle tanı konduğunda tedavi için geç kalınmış olmaktadır. Bu nedenle her çocuk doğduğunda ilk 4 ay içinde, 1 yaşta ve 3 yaşta göz hekimi tarafından muayene edilmelidir.
Göz tembelliği nedir: Gözde görmeyi engelleyen belirgin bir hastalık olmamakla birlikte gözlerden birinin veya her ikisinmin yeterli görmesine engel olan patolojilerde ortaya çıkan ve herhangi bir yöntemle görmesinin artırılamamasıdır. En önemli nedeni iki göz arasındaki refraksiyon farkıdır. Ayrıca göz bebeğini kapatan kapak düşüklüğü, gözlerden birinin herhangi bir nedenle uzun süre kapatılması, katarakt, şaşılık gibi durumlarda gelişir. Görüntünün retina üzerine net olarak ulaşamadığı durumlarda gelişir. Özellikle tek taraflı patolojilerde daha hızlı ve daha derin ambliyopi gelişir.
TEDAVİ:
Hayatın ilk yıllarında yapılan tedavi çok başarılıdır. 3 yaş ile 6 yaş arası en başarılı yaş gurubudur.
KONJONİTAL GLOKOM (GÖZ TANSİYONU)
Yenidoğan döneminde görülebilen ve megalo kornea (Korneanın büyüklüğü), ışıktan rahatsızlanma ve gözlerde sulanma ile karekterize bir hastalıktır. Erken dönemde tanı konup tedavi edilmezsekörlüğe kadar giden bir hastalıktır. Tedavisi zor bir hastalıkolup bazan defalarca ameliyat yapmak gerekebilir. Her türlü çabaya rağmen göz tansiyonunun kontrol altına almak çok zor olabilir. İnatçı bir hastalıktır.
Epifora dediğimiz göz kanalı tıkanıklığı ile karıştırılmamalıdır. En önemli farkı epiforada göz büyüklüğü normal ve ışıktan rahatsız olma (Foto fobi) yoktur.
ÇOCUKLARDA GÖZ KAPAĞI HASTALIKLARI
Bebeklerde bazı doğuştan kapak hastalıkları olabilir:
Kapak düşüklüğü
Kapak aralığında darlık
Epikantus; burun kökünde deri kıvrımı (Burun kökü geniş görünür)
Gözler arası mesafenin nomalden geniş veya dar olması.
Var olan patoloji görmeyi etkiliyor ve göz tembelliği riski taşıyorsa hemen ameliyat edilmelidir. Ancak tembellik riski yoksa okul çağına kadar veya ergenlik yaşına kadar ertelenebilir.
GÖZ SULANMASI (EPİFORA)
In sık görülen doğuştan göz hastalığıdır. Genellikle göz yaşı kanallarının buruna açıldığı yerde tıkanıklık veya darlık olmasına bağlı bir hastalıktır. Gözlerde sukanma, çapaklanma en sık bulgusudur. Tek taraflı veya iki taraflı olabilir.
TEDAVİ
Yaşamın ilk 8 ayında ilaçlar ve masaj ile tedavi edilir. İyileşmeyen olgularda cerrahi tedavi gerekir. Etkili masaj ve ilaç tedavisi ile hastaların %80’ı cerrahiye gerek kalmadan tedavi edilebilir. (Etkili masaj video)
Cerrahi tedvi 8 ay ile 24 ay arasında çok kolay olup probing dediğimiz göz yaşı kanalından bir prop ile girip, buruna ulaşmaktan ibaraettir. %80 başarı ile sonuçlanır.
KONJONKTİVİRLER
Enfeksiyöz Konjonktivitler
Konjonktiva; gözün saydam kornea tabakasından (limbus) başlayıp gözün beyaz kısmını (sklera) ve göz kapakları iç kısmını örten koruyucu ince saydam zara konjonktiva denir.
Çocukluk yaşlarında en sık görülen göz hastalıklarından biri bu zarın iltihaplanmasıdır. Bakteriyel veya viral kaynaklı olur. Belirtileri:
Gözde kızarma,
Çapaklanma,
Sulanma,
Kaşıntı,
Ödem
Gibi belirtilerden biri veya bir çoğu birlikte olabilir.
Bu şikayetleri olan çocukların göz hekimine götürülüp tedavi edilmesi gerekir.
Allerjik Konjonktivitler
Konjonktivanın allerjik etkenlerle kızarma, ödem, kaşıntı ve geciken olgularda enfeksiyonun eklenmesi ile sekresyonunda eklendiği konjoktivitlerdir. Genellikle allerjen ortadan kalktığında düzelir. Ancak şiddetli kaşıntı nedeni işle gözde keratit gelişebilir. Bu nedenle allerjik konjonktivitler tedavi edilmelidir. Tedavisinde çesitli antiallerjik damlalar kullanılır.
Allerjik konjokrivitler keratokonus hastalığının etyolojisinde önemli bir yeri vardır. Bu nedenle özellikle allerjik keratokonjonktivitler mutlaka tedavi edilmelidir.
Ayrıca gözde Toksik ve Travmatik konjonktivitte gelişebilmektedir.
PREMATÜRE RETİNOPATİSİ (ROP=RETİNOPATHY OF PREMATURITY)
Normal doğum tarihinden 2 hafta ve öncesi doğen bebeklere prematür bebek denirç Bu bebeklerde akciğer gelişimi tamamlanmadığı için doğum sonrası yüksek konsantrasyonda oksijen (Küvezde) verilir. Yüksek konsantrasyondaki oksijenin etkisiyle retina damarlarında birtakım anormallikler başlayabilir. Bu retinal değişikliklere prematüre retinopatisi (ROP) denir. Tespit edildiği an tedavi edilmelidir. Aksi halde körlüğe kadar ilerleyebilir.
NİSTAGMUS NEDİR?
Nistagmus; gözlerin istemsiz olarak ve bellil sıklıkta titreşim hareketidir. Nistagmuslar horizontal, vertikal veya saggatik olabilir. Genellikle az görme ile birliktedir. Bazen nistagmusun sebebi az görme iken, bazen az görmenin nedeni nistagmus olabilir.
Tedavisi sebebe yöneliktir. Ancak çoğunlukla nistagmus kalıcıdır.
